pxl
Logo

Home
News
Articles (New)
AfghanPedia
Contact Us

د پښتو بازار

   »پلان بی« د افغانستان د تجزیی په باب د امریکا او لندن د رازجزیات (Plan B)

راتلونکی افغان حکومت؟

نيمګړې هلې ځلې او مداريتوب

سوفا، امنيتې او دفاعي تړون او مشورتې لویه جرګه

د الجزيرې ټلويزون سره د ښاغلي کرزي مرکه

افغان که افغانستانی – نوې لغاتونه - نوې یي تعبیرونه

د بهرنيو ځواکونو له وتلو وروسته د افغانستان برخلیک

د پانګونې مفيد تخنيکونه -اسدالله مبارز

د پښتنو سياسي ماتې

افغان ملي سراسري غورځنګ ته اړتیا

پښتنو ته ورپاته یواځني لاره به ملي پاڅون وي

اوغان؟ (یوه تحقیقاتی څیړنه)

پښتنو بيړۍ مو غرقيږ

حقیـقـت او د دوهم لاس ټـیکه والان

د زندان خبري

پاکستاني جیلونه

قطر کې د طالبانو دفتر

یــو سـیاسـي ترهـه ناک خوب

د طالبانو د بریا پټ راز په څه کې دی؟

په افغا نستان کي د فو ځي اډو شتون او ضرورت

 


pixl

 

بيلابېلي ليکنې او مقالي

بيلابېلي ليکنې او مقالي

د فکر ټال

د خلق او پرچم کمونستانو لخوا د وژل شوو بې ګناه افغانانو د نومونو لړی
د تاریخ ګردجه پاڼه - د ډاکتر زمان ستانیزئ لیکنه

pixl

زما مشورې اوبیلګې خوند ورکړ
ډاکتر درویزه اڅکزي له دې فاني کنډر نه سترګې پټې کړی

لیکوال ډاکتر رحمت ربی زیرکیار

 

 
 
آيا په محمداشرف غني باور کيدای شي
 

کابل، ۱۳۹۴ لمريزکال د چنګاښ ۲۳

 
ايمل اباسين


دا معمول دی چې باور په هغه چا کيږي چې ژبه او عمل یې يو وي، هغه څه چې په خوله وايي په عمل کې یې هم ثابتوي، مګر د افغانستان په سياسي ډګر کې دا خبره عملي بڼه لري. د ۱۳۹۳ لمريز کال له ټاکنو څخه وړاندې د نوماندې پر وخت محمداشرف غني د دې ولس سره ډيرې ژمنې وکړې چې له بده مرغه تراوسه يې عملې نکړې.

د ولسمشرۍ کمپاين څخه وړاندې او د ولسمشرۍ کمپاين په جريان کې به محمداشرف غني په خپلو خبرو کې ويل چې دی د افغانستان د سياسي، اقتصادي او ټولنيز پرمختګ لپاره رغوونکي پلانونه لري. په افغانستان کې به سوله د ده د لومړيتوبونو څخه وي. اشرف غني ژمنه کړې وه چې د افغانستان د هغو دښمنانو سره به يوځای نشي چې د افغانستان د خلکو په وينو یې لاسونه سره دي او د افغانستان د ملت شتمني یې غلا کړې ده. زورواکۍ او غصب ته به د پای ټکی کيږدي، سهامي شرکت به نه جوړوي او په کابينه کې به وړ کسان په دندو ګوماري. د سلو ورځو لپاره یې ملت ته پلان وړاندې کړ چې په هغې کې یې د يوسلو لسو(۱۱۰) کارونو د سرته رسولو ژمنه وکړه. اوس به راشو پورتنئ ژمنې به په غور سره وڅيړو.

د ټاکنو څخه تراوسه خبره کال ته نږدې کيږي مګر تراوسه پورې اشرف غني د هيواد د سياسي کړکيچ، اقتصادي پرمختګ او ټولنيزوستونزو لپاره کوم روغ او جوړونکی فکر او پلان وړاندې نکړ. محمداشرف غني په دې بريالی نشو چې د افغانستان حالات، واقعيتونه، ضرورتونه او حساسيتونه وڅيړي او د هغې په رڼا کې داسې يو ټیم جوړ کړي چې د ملت د اکثريت ملاتړ ترلاسه کړي. تراوسه پورې داسې کوم پلان د ولسمشرۍ د ماڼۍ څخه نه دی راوتلای چې د کړيو ژمنو يوه برخه هم ترسره کړي. داسې بريښي چې محمداشرف غني نه د افغانستان لپاره کوم ځانګړی پلان درلود او نه یې کوم ټیم درلود.

د سولې راوستلو په هکله محمداشرف غني نه يواځې دا چې د حامدکرزي په ناکامه لار روان دی، بلکې د سولې په هکله په خبرو او عمل کې ضد او نقيص کارونه کوي. کله وايي چې سوله غواړي او کله بيا وايي چې طالبانو ته به د جنګ له لارې ماتې ورکړي. کله چې د سولې د غيررسمي خبرواترو په ترڅ کې د طالبانو لخوا د سولې لپاره کوم مثبت او اميدلرونکې دريځ راڅنګديږي او د حکومت د سولې عالي شورا غړي هغې دريځ ته هرکلی وايي او ننګه او ملاتړ یې کوي، د ده له خوا هغه دريځ نه منل کيږي او څرګندونه کيږي چې ګډون کوونکي د حکومت استازي نه وو او دا د هغوی شخصي دريځ وو. دا څنګه حکومت دی او دا څنګه د سولې عالي شورا ده چې غړي یې پر خپل سره له دښمن سره خبرې کوي، موقفونه نيسي او حکومت یې مخه نشي نيولای. کله چې د حکومت لوړپوړي چارواکي او په ځانګړې توګه د سولي د عالي شورا غړي د حکومت استازيتوب نشي کولای نو په دې غونډو کې د ګډون موخه څه ده؟ له دې څخه دا نتيجه هم ترلاسه کيدای شي چې د سولې په هکله محمداشرف غني نه کوم هوډ لري، نه کوم پلان لري او نه یې د سولې د خبرواترو واګې په لاس کې دي.

د خپلې وعدې پرخلاف محمداشرف غني د افغانستان له هغو دښمنانو سره يوځای شو چې د افغانستان د خلکو په وينو یې لاسونه سره دي او د افغانستان د ملت شتمني یې غلا کړي ده. د ټاکنو د کمپاين په لومړي سر کې د خلقيانو او پرچميانو سره يوځای شو. داسې بريښي چې محمداشرف غني یا د افغانستان په هکله کومه پوهه نه لري او يا یې تيرې خبرې ډيرې ژر له فکر څخه وځي. خلقيان او پرچميان د افغانستان د اوسنۍ تباهۍ، بربادۍ، انسانوژنې ظلم او بربريت اصلي بنياد ايښودونکي او مسوولين دي. د خپلې واکمنۍ پر وخت يې په سلونو زرونو بيګناه افغانان ووژل، کورونه او کلي یې وران کړل او خاوره یې په روسانو خرڅه کړه. محمداشرف غني هماغه قاتلين او وطن پلورونکي راوستل او په خپل حکومت کې لوړ، منځني او واړه مقامونه ورکړل.

قدرت ته د رسيدو په خاطر یې عبدالرشيد دوستم چې يو ظالم، قاتل او جنګي مجرم دی او د افغانستان په ورانۍ او ويجاړتيا کې سترلاس لري، د خپل لومړي مرستيال په توګه وګوماره. عبدالرشيد دوستم نه يواځې دا چې په افغانستان کې د يو جنايتکار په ټوګه ټول ولس پيژندلی، بلکې د ملګروملتونو او نړيوالې محکمې د جنګي جنايتکارانو په لست کې يې هم نوم ليکل شوی دی. ښایي چې محمداشرف غني به په بیرحمۍ سره وژلو، کورونو تالا کولو او د خلکو بيکوره کولو ته جنايت نه وايي. ښايي چې محمداشرف غني به د عبدالرشيد دوستم او د هغه د مليشې لخوا د دې ولس د ميندو، خويندو، لوڼو او ځامنو بې پته او بې عزته کولو ته بې پتي او بېعزتي نه وايي او دا به يو غوره کار ګڼي. آيا محمداشرف غني د هغو شهيدانو د اوازونو، چيغو او فريادونو لپاره کوم ځواب لري چې د دوستم او د هغه د ګلم جم مليشې لخوا په بېرحمه توګه شهيدان شوي او مړي یې بېعزته شوي دي؟

له محمداشرف غني څخه بايد دا پوښتنه وشي چې تا خو وعده کړې وه چې له هغه چا سره به نه کښينې چې د افغانستان د ملت شتمني یې غلا کړې ده. نه يواځې دا چې په يو دسترخوان ورسره کښيناست بلکې د هغو غلا شوو شتمنيو ته يې لاس هم اوږود کړ او خپل کمپاين يې پرې وچلاوه. د خپلو مالي ملاتړکوونکو څخه یې ولې دا پوښتنه ونکړه چې دا دومره پيسې او سرمايه یې له کومه کړل. دا کورونه او په ميلونونو ډالرو له کومه شول؟ که د ملاتړ کوونکو د کورنو او پانګې حسابونه یې راوسپړول شي نو خبره د حساب څخه وځي. کله چې محمداشرف غني د کابل بانک دوسيه رابرسيره کړه او له ده سره د ولاړو ملاتړکوونکو نومونه پکښې رابرسيره شول، نو دوسيه هم ورکه او ډوبه شوه.

له ژمنې پرخلاف محمداشرف غني په خپل ټاکنيز کمپاين کې د زورواکو، قوماندانانو، قاچاق وړونکو او بډوخوړونکو په ميلونونه ډالرمصرف کړل او خپل کمپاين یې پرې پرمخ بوت، مګر دا پوښتنه یې ونکړه چې دا ميلونونه ډالر چې د ده په کمپاين کې مصرفيږي له کومه شوي دي. ښايي دليل به یې دا وي چې محمداشرف غني به د غټو غلو غلا او لوټ ته غلا او لوټ نه وايي. بل دليل يې دا هم کيدی شي چې د محمداشرف غني لپاره به دا مهمه نه وي چې پيسې پاکې او حلالې دي او که ناپاکې او حرامې، چې د ده په ګټه مصرفيدې او مصرفيږي، همدومره بس دی. يو چا ويلی دي: چې ورسره وي زرجلال، هغه شکوڼ به وي حلال.

د څو ځلو ژمنو پرخلاف محمداشرف غني د ملت د رایو پر سر معامله وکړه او د سهامي شرکت څخه بدتره داسې يوه بيکاره ګډوله یې جوړه کړه چې نوم ايښودل هم پرې ګران کار دی. په سهامي شرکت کې خو سهمونه معلوم وي او هر سهم لرونکې د خپل سهم په اندازه ګټه وړي، مګر دلته خو خبره له هغې هم تيره ده. محمداشرف غني ژمنه کړې وه چې د ملت اعتبار او خپلې خبرې ته به ژمن پاتې کيږي. د خلکو خبرې او نظر به ورته له هرچا څخه لوړ او ارزښتناک وي. د ملي وحدت حکومت د ګډولې تر نوم لاندې د عبدالله عبدالله سره د تړون لاسليک کولو دا څرګنده کړه چې نه یې ملت سره وعده او ژمنتيا رښتيا وه او نه ورته د ملت خبرو، نظر او ارادې کوم ارزښت درلود. سره له دې چې ملت د هيواد په بيلابيلو سيمو کې محمداشرف غني ته ډاډ ورکاوه چې له ده سره ولاړ دی او له خپلو خبرو او ژمنو څخه دې شاته نه ځي، خو محمداشرف غني د ملت د احساساتو او ملاتړ درناوی ونه کړ، د عبدالله عبدالله بدماشۍ او جان کيري فشار ته یې سر تيټ کړ او سياسي معامله یې وکړه.

د حکومت په لومړيو ورځو کې محمداشرف غني د امريکا په تقليد د سلو ورځو پروګرام وړاندې کړ او د ولس سره یې د يوسل او لسو (۱۱۰) کارونو د ترسره کولو ژمنه وکړه. د حکومت د جوړيدو څخه دوه سوه پنځوس (۲۵۰) ورځې تيرې شوې مګر د يوسل او لسو (۱۱۰) ژمنو څخه تر اوسه پورې يواځې څلور(۴) ژمنې ترسره شوي دي. دوه ټکي دلته د غور وړ دي. لومړی که سرته رسول شوو ژمنو ته چې لاندې ليکل شوي دي، وکتل شي نو د محمداشرف غني لومړيتوبونه ترې په ښه توګه څرګنديږي.

۱. د امريکا متحده ايالاتو سره د امنيتي تړون لاسليک.

۲. معلوماتو ته د وګړو د لاسرسي قانون پلي کول.

۳. افغانستان ته د نيويارک ټايمز د خبريال پر راتګ بنديز پای ته رسول.

۴. د چارو ادارې او د وزيرانو د شورا له تشکيلاتو سره د ولسمشر د دفتر د رياست يوځای کول.

دويم، که ټولې ژمنې راواخلو او د ترسره شوو ژمنو فيصدي ترې راوباسو نو يواځې درې اشاريه شپږديرش سلنه (۳.۳۶٪) ژمنې ترسره شوي او شپږنوي اشاريه څلورشپيته سلنه (۹۶.۶۴٪) ژمنې نه دي ترسره شوي. محمداشرف غني د ولس سره ژمنه کړې وه چې ماته د ازموينې پارچه راکړئ که زه په خپله ازموينه کې ناکام شوم ما له دندې څخه ګوښه کړئ. د ملت لخوا د بلې ازموينې پارچې ته اړتيا نشته او نه به ترې دا ملت پوښتنه وکړي. د ازموينې هغه پارچه چې نوموړې پخپله ځانته جوړه کړې وه، په هغې به قناعت وکړو. په افغانستان کې بريالي کيدل په شپږپنځوس سلنه (۵۶٪) دي او محمداشرف غني يواځې درې اشاريه شپږديرش سلنه (۳.۳۶٪) نمبرې وړي دي. اوس چې دا جوته شوه چې محمداشرف غني په بده توګه ناکام شوی، چې ښايي په پوهنتون کې د ده کوم شاګرد هم داسې نه وي ناکام شوی، نو ده له څه کول په کار دي.

محمداشرف غني د خپل واک په لومړيو اونيو کې هرات ته سفر وکړ چې د هرات په حالاتو ځان خبر کړي او د هرات څخه ايران ته د قيمتي ډبرو د قاچاق مخنيوی وکړي. په يوه غونډه کې يې د هرات خلکو ته وويل چې که په يوه مياشت کې دننه یې د دې قاچاق مخه ونه نيوله نو دی به د انسان زوی نه وي. همداراز په هماغه سفر کې یې د ځينو کسانو له دندو څخه د گوښه کيدو امر هم ورکړ. څو اونۍ وړاندې محمداشرف غني هرات ته د دويم ځل لپاره سفر وکړ. ايران ته د قيمتي ډبرو قاچاق هم روان دی، او هغه کسان چې ده ګوښه کړي وو اوس هم خپلې دندې پرمخ بيايی. اوس نو سړی نه پوهيږي چې محمداشرف غني ته د چا خطاب وشي، ځکه چې د انسانيت څخه خو یې پخپله ځان ليرې کړ.

که د کابينې جوړښت ته وکتل شي، نه يواځې دا چې تر نيمايي ډير کسان یې د وزير کيدو وړتيا نه لري، له بله پلوه په وزارتونو کې هم غيرمسلکي کسان د وزيرانو په توګه ګومارل شوي دي. د کومې وړتيا، پوهې او مسلکيتوب نارې او سورې چې وهل کيدې، هغه يوه هم ترسره نه شوه.

د محمداشرف غني حکومت د پاکستان د آی اس آی سره په پټه توګه استخباراتي موافقتنامه لاسليک کړه. کله چې په دې هکله د خلکو په مينځ کې ګونګوسی رامينځته شو نو د ده حکومت د دې موافقتنامې د لاسليک څخه انکار وکړ. کله چې د ويسا اخبار د لاسليک شوې موافقتنامې يوه برخه خپره کړه، نو د ده حکومت هم قانع شو، مګر د بل رنګ ورکولو هڅې یې پيل کړې. ترننه پورې د محمداشرف غني حکومت دې ملت ته دا څرګنده نکړه چې د موافقتنامې په متن کې څه دي.

له دې نه ورورسته د ۱۳۹۴ لمريز کال د غبرګولي په مياشت کې محمداشرف غني پاکستان ته اخطار وکړ او درې اونۍ وخت یې ورکړ چې په دې موده کې د افغان حکومت مخالفينو ته پخله خاوره ځای ورکول بند کړي، د طالبانو مشران په کوټه او پيښور کې پخپلو کورونو کې نظربند بنديان کړي، د حقانې ډلې خلک بنديان کړي، د طالبانو او حقاني ‌ډلې ځايونه او کمپونه وتړي، د پاکستان لخوا نيول شوي طالب بنديان افغانستان ته وسپاري او ځينې نورې نه شونکې غوښتنې. درې اونۍ هم تيرې شوې، نه جګړه ودريده، نه طالبان او حقاني بنديان شول او نه دفترونه او کمپونه بند شول. محمداشرف غني هيڅ هم ونکړل او نه به څه وکړای شي. اوس نو ملت د محمداشرف غني په کومه خبره باور وکړي.

نورې هم ډيرې خبرې او ډيرې ژمنې دي چې د ټولو په هکله ليکل به کتابونه ډک کړي، مګر خبره به پر دې رالنډه کړم چې د ژمنو پرخلاف زموږ وياړ خرڅ شو، موږ سره پر ژمنو وفا ونشوه، زمو په رايو معامله او تجارت وشو، کار اهل کار ته ونسپارل شو، سوله رانغله، ماشومان یتيمان کيږي، ميندې بورې کيږي، ښځې کونډې کيږي، خويندې بې وروره کيږي، پلرونه بې اولاده کيږي او د افغانستان عزت او حيثيت د پرديو لخوا تر پښو لاندې کيږي.

آیا موږ اوس هم د محمداشرف غني پر خبرو باور کولای شو؟

The articles and letters are the opinion of the writers and are not representing the view of Sabawoon Online.
Copyright © 1996 - 2015 Sabawoon. All rights reserved.